BIŻUTERIA W STYLU ART DECO
ok. 1920–1939
Art déco to jeden z najważniejszych nurtów w sztuce i rzemiośle artystycznym 20. wieku, który zyskał szczególną popularność w latach 1920. i 1930. Nazwa pochodzi od wystawy Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes zorganizowanej w 1925 roku w Paryżu. Ten nowy styl odzwierciedlał dynamikę nowoczesnej epoki, postępu technicznego oraz życia miejskiego.
Biżuteria w stylu art déco odrzuciła miękkie, naturalne linie wcześniejszej secesji. Zastąpiły je formy geometryczne, symetria, czyste linie oraz silne kontrasty. Kwadraty, prostokąty, trójkąty, koła i formy schodkowe stały się charakterystycznymi elementami stylistyki tej biżuterii.
Elegancja nowoczesnej epoki
Art déco było ściśle powiązane z nowym poczuciem życia po I wojnie światowej. Entuzjazm dla nowoczesności, prędkości i postępu technologicznego silnie zaznaczył się w sztuce. Wzornictwo transatlantyków, samolotów, samochodów i wieżowców wywarło wpływ na wizualną kulturę art déco.
W biżuterii to nowoczesne podejście przełożyło się na eleganckie, zdecydowane i spektakularne formy. Obok konstrukcji geometrycznych popularność zyskały motywy czerpane z kultur egzotycznych i historycznych. Odkrycie grobowca Tutenchamona w 1922 roku dodatkowo wzmocniło na przykład modę na motywy egipskie.
Materiały i kamienie szlachetne
Jednym z najbardziej charakterystycznych metali szlachetnych w biżuterii art déco była platyna. Jej wytrzymałość i plastyczność umożliwiły tworzenie delikatnych, precyzyjnych form geometrycznych, a jej jasna barwa wyjątkowo pięknie harmonizowała z diamentami. Istotną rolę odgrywało również białe złoto oraz żółte złoto, które w latach 1930. ponownie zaczęło być coraz częściej stosowane.
Do cenionych w tej epoce kamieni szlachetnych należały diamenty, szmaragdy, szafiry i rubiny, a także oniks, turkus, koral i kryształ górski. Silne kontrasty kolorystyczne – na przykład zestawienie czarnego oniksu i białego diamentu lub szmaragdu i diamentu – stanowiły jedną z najbardziej charakterystycznych cech art déco.
W przypadku diamentów pojawiły się szlify dostosowane do form geometrycznych, takie jak szlif baguette, szmaragdowy, trójkątny czy tarcza, które dobrze współgrały z symetryczną estetyką tej epoki.
Charakterystyczne motywy i formy
Biżuterię art déco często cechuje symetria, powtarzalna geometria oraz kontrast. Popularnością cieszyły się formy schodkowe, wzory promieniste, motywy słoneczne i wachlarze, a także elementy zdobnicze inspirowane kulturami Egiptu i Azji.
Postęp techniczny poszerzył również możliwości jubilerstwa. Precyzyjniejsze szlifowanie kamieni oraz bardziej zaawansowane techniki obróbki umożliwiły tworzenie złożonej, precyzyjnej i efektownej biżuterii.
Znaczenie biżuterii art déco współcześnie
Biżuteria art déco jest łatwo rozpoznawalna również dziś dzięki wyrazistym formom geometrycznym, eleganckiej symetrii i odważnej kolorystyce. Wyjątkowość tej epoki polega na tym, że połączyła ona entuzjazm dla nowoczesności z motywami zaczerpniętymi z wielkich cywilizacji przeszłości.
Zdecydowane linie, ponadczasowa elegancja oraz niezwykłe połączenia kamieni szlachetnych w biżuterii art déco nadają jej osobie noszącej wyjątkowy charakter i wyrafinowany wygląd również dzisiaj.